İnsan olmak

[GMNet]

Arada sırada hepimiz gençliğe özeniyoruz. Ben ne zaman özensem bir genç olsam desem aklıma sınavlar geliyor ve hemen vazgeçiyorum.

Bugün 18 yaşında olsa idim herhalde hayatımın en zor haftasını yaşıyor olurdum. 25 yaşında hatta 30 yaşında olsam yine de fark etmezdi. Çünkü her gün bir sınav ve her gün dershanelere, hocalara taşınmak gerekecekti. Belki 30 yaşına kadar hayatın en güzel günlerini birçoğumuz gerçekten yaşamadan geçirdik. Hele bizden sonraki kuşaklar daha da zorlanıyor. Biz yine de iyi bir lise eğitim aldık. Lisenin son yılında kimse rapor almadı, iyi Türkçe öğrendik, tarihimizi, coğrafyamızı, edebiyatımız iyi hazmettik. Üniversite sınavlarına hazırlanmak için dershaneye bile gitmedik. Belki daha şanslı idik ama benim 40 yıl önce girdiğim üniversite sınavı ile bugün arasında fark yine üniversiteye girme şansının dörtte bir olması ile ilgili. Kırk yıl önce 50 bin başvurandan 12.500 öğrenci üniversiteye yerleşebiliyordu, bu gün ise Açık Öğretim dahil 500 bin öğrenci.

17 Haziran günü 120 dakika içinde hayatın bütün akışı 2 milyona yakın genç için değişecek. Onların ailelerini sayarsanız, öğretmenler, veliler derken Türkiye'nin nerede ise beşte biri bu sınav ile doğrudan ilgili. Şimdiden herkesi bir heyecan kaplamış durumda. Bütün medya her gün sınav soruları ile ilgili yayın yapıyor, çözümler veriyor ve sınav günü nasıl davranılacağı konusunda bilgiler aktarıyor. Sonuçlar ilan edilince de başka bir heyecan Türkiye'yi saracak.

Üniversiteye girmek de yeterli değil, bitirmek için sınavlar, bitirsen bile yine sınavlar ve yine iş bulma sıkıntıları var. Belki bütün dünyada böyle ama biz gençleri okumaktan yıldırıyoruz. Ezbere dayalı, bir sistemimiz var. Araştırmaya önem vermiyoruz, hayatın içinde değiliz, teorik bilgiler ile gençleri sıkıyoruz.

Gerçekten iyi irdelemek ve düşünmek zorundayız. Neden biliyor musunuz, bir yandan "eğitim şart" diye ortalara düşüyoruz öte yandan eğitimi zor pahalı ve bir hale getirmişiz ve sonuçta hayata hazırlayamıyoruz. Bu gün Türkiye'de öğretim konusunda daha ne yapacağımıza bile doğru dürüst karar verememiş durumdayız. Bir yanda üniversite önündeki yığılma diğer yandan üniversite mezunlarının işsizlik sorunları. Bir taraftan kitleleri eğitmek ve eğitim düzeyini yükseltmek diğer yanda ise ekonomik sıkıntılar.

Türkiye'nin en önemli sorunu aslında işsizlik. İstihdam ve eğitim arasındaki ilişkiyi eğitim ekonomisi kavramını gerçekten yerli yerine tekrar oturtmak gerekiyor. Üniversite önünde birikmek yerine, hayata daha çabuk atılmak ve meslek sahibi olmanın önünü açmak zorundayız. Ayrıca eğer bunun adı serbest piyasa ekonomisi ise, gençleri başta devlet olmak üzere bir kapıya kapılanmak yerine kendi işlerini kendileri kuracak ve kendilerine yetecek biçimde yetiştirmeliyiz.

Bu hafta sonu da aynen geçen hafta sonu olduğu gibi Türkiye'de sınav var. Geçen hafta OKS bu hafta sonu ÖSYS var. Artık gündem bu, kısaltmalar bile hayatımızın önemli bir parçası haline gelmiş durumda. Türkiye'de 14 milyon aile var ise, bunların en az 4 milyonunda bu kısaltmalar ve sınavlar konuşuluyor.

Bir de okumak olanağı bulamayanlar var. İstese bile okuyamayanlar. Gelir düzeyleri yüksek olmayan ve ekonomik olarak zayıf ailelerin çocukları okumak isteseler bile zorlanıyorlar. Türkiye'nin sorunu gerçekten eğitim ama niteliği yüksek ve hayata hazırlayan bir öğrenim yapısı. Bu iş için ise çok düşünmek ve çalışmak yeni bir sistem gerekiyor.

Bazen ben de dersleri verememişim, sınıfı geçemiyorum, bazı dersleri bir daha tekrarlamak zorundayım. Bir türlü okulu bitiremiyorum. Sıkılıyorum, terliyorum ve uykumdan uyanıyorum. Ama yine de endişeleyim, nasıl tekrar okuyacağım diye. Sonra birden aklıma geliyor; ben okulları çoktan bitirdim, profesör bile oldum. Aman bir seviniyorum, iyi ki bu rüya idi diyorum...

Şimdi niye genç olmak istemediğimi anlıyor musunuz? Kim bu kadar sınava bir daha girecek.

Gençler, yaşınızın kıymetini bilin ve hayatın tadını çıkarın, hayatta başarı sadece sınavlardan geçmek değil hele üniversite sınavları hiç değil. Hayatta gerçek başarı önce insan olmak ve adam olmak ile ilgili. O ise o kadar zor ki...


Mithat Melen